Toprisico's programma | Maatregel |
|---|
We zien nog steeds dat de financiële bijdrage vanuit het Rijk voor onderwijshuisvesting – door stijgende marktprijzen, duurzaamheidseisen en netcongestie – ontoereikend is. Door druk op de beschikbare ruimte wordt het duurder en ingewikkelder om nieuwe schoolgebouwen en kinderopvang in te passen. | - We lobbyen samen met de G4-steden en/of VNG voor een betere vergoeding voor onderwijshuisvesting.
- We bouwen zo efficiënt en slim mogelijk en zoeken naar mogelijkheden om gebouwen buiten schooltijden te blijven gebruiken en functies in een gebouw te combineren. Zo benutten we de schaarse ruimte optimaal en realiseren we meer binnen de financiële kaders.
- In de beleidsnota onderwijshuisvesting zijn de ambities bijgesteld op basis van de financiële ruimte. Naast de wettelijke eisen voldoen we alleen aan Utrecht Standaard Toegankelijk (UST), frisse scholen klasse B en energieneutraal bouwen (ENG).
|
|---|
Door krapte op de arbeidsmarkt staat de personele capaciteit bij ons en onze partners (in preventie, jeugdhulp en jeugdbescherming, onderwijs en kinderopvang) nog steeds onder druk. Dit kan leiden tot: - Langere wachttijden waardoor jeugdigen en gezinnen niet tijdig de juiste hulp en ondersteuning kunnen krijgen.
- Toenemende druk op het (speciaal) onderwijs waardoor het moeilijker is om alle kinderen tijdig passend onderwijs te bieden.
- Hogere werkdruk voor professionals, met risico op uitval of vertrek uit de sector.
- Hogere kosten voor aanbieders specialistische jeugdhulp en onderwijs als gevolg van inhuur van zzp-ers.
- Vermindering van de kwaliteit van jeugdhulp en onderwijs.
| - We zetten samen met onze partners in op werving en behoud van professionals en verkennen hoe professionals flexibeler kunnen worden ingezet op basis van vaardigheden/ vakbekwaamheid.
- Met de aanpak ‘Utrecht Leert!’ spannen we ons in voor voldoende leraren. In 2025-2026 zetten we actief in op een gezamenlijke werving, op samenwerking tussen de pabo's en speciaal onderwijs bij het opleiden en door actief personeel toe te leiden naar scholen waar zij van de grootste waarde zijn.
- Met onze partners zetten we in op groepsgerichte vormen van ondersteuning en e-health voor jeugdigen en gezinnen met een hulpvraag en daarmee de inzet van personeel te beperken.
- Er is een voorrangsregeling op sociale- en middenhuur van woonruimte voor onderwijs- en zorgpersoneel gerealiseerd. Dit is nu gemaximeerd op 400 woningen per jaar. Daarnaast is een nieuw onderwijs-parkeerproduct voor onderwijspersoneel vanaf 1 april 2026 beschikbaar.
|
|---|
De Hervormingsagenda Jeugd vanuit het Rijk heeft als doel om de kwaliteit, toegankelijkheid en beschikbaarheid van jeugdhulp te verbeteren. Aanname binnen de Hervormingsagenda Jeugd is dat hierdoor een besparing kan worden gerealiseerd binnen de jeugdhulp, die verwerkt is in een taakstelling voor gemeenten.
Aangezien de gemeente Utrecht al vanaf de transitie van het sociaal domein in 2015 heeft ingezet op de transformatie van de jeugdhulp, is het besparingspotentieel van de Hervormingsagenda Jeugd beperkt. Wij voeren een groot deel van de Hervormingsagenda Jeugd al uit.
Het is daarom lastig de Hervormingsagenda Jeugd uit te voeren binnen de financiële kaders, wat ertoe leidt dat we ofwel inhoudelijke keuzes moeten maken (waartoe de openeinderegeling van de Jeugdwet ons op dit moment geen mogelijkheden biedt) wat gevolgen heeft voor de toegankelijkheid en de kwaliteit van de zorg, of dat we niet binnen de financiële kaders blijven. | - Met het versterken van de pedagogische basis, het collectief en groepsgericht werken en de inzet van E-health en digitalisering streven we ernaar het beroep op individuele jeugdhulp te verminderen en beschikbaar te houden voor kinderen en gezinnen die dat nodig hebben.
- We monitoren met onze partners de kwaliteit, beschikbaarheid en bereik van de jeugdhulp, om waar mogelijk tijdig bij te sturen.
- We proberen in de lobby invloed uit te oefenen op stevige keuzes over reikwijdte, sturingsinstrumentarium voor gemeenten en aanpak grondoorzaken door het Rijk.
|
|---|
Het lukt onvoldoende om de grondoorzaken van de vraag naar jeugdhulp (gelegen in volwassenenzorg, bestaanszekerheid op gebied van inkomen/ financiën en wonen) aan te pakken, waardoor er toenemende vraag naar jeugdhulp blijft en wachtlijsten groeien. De druk op het (speciaal) onderwijs neemt hiermee ook toe. | - We bevorderen de integrale samenwerking van Jeugd en andere domeinen zoals wonen, W&I, volwassen-GGz.
- We zetten in, samen met de VNG, op inhoudelijke opvolging van het advies Groeipijn (Van Ark), dat ook het Rijk oproept om verantwoordelijkheid te nemen in de aanpak van grondoorzaken.
- We sturen op de kerntaken van onze jeugdhulppartners en stimuleren partners om eerder/meer appel te doen op ondersteuning vanuit aanpalende terreinen voor het aanpakken van grondoorzaken en bij te dragen aan beschermende factoren.
|
|---|
Als gemeente hebben we beperkt invloed op wat ouders en andere inwoners voor elkaar doen en wat de maatschappelijke norm is voor ‘normaal’. Dit is wel nodig om voldoende de beweging naar voren en de cultuuromslag naar normaliseren te maken. Als jeugdigen en gezinnen die steun nodig hebben dit onvoldoende in hun eigen netwerk en omgeving kunnen organiseren, zullen ze vaker een beroep doen op professionele hulp. | - We betrekken ouders en jongeren meer bij de ondersteuning die zij krijgen, door aan te sluiten bij wat zij zelf met hulp van hun netwerk en omgeving kunnen doen en dat te faciliteren. Dit betekent ook dat we vanuit de gemeente zichtbaar aanwezig zijn in de wijk en weten wat er speelt in wijken/buurten.
- We kijken scherper naar de grenzen van de Jeugdwet die beroep doet op de eigen kracht van ouders, hun netwerk en de omgeving.
- We versterken de gemeenschapskracht door ouders actief te stimuleren elkaar te ontmoeten, contacten op te doen, elkaar te helpen en hun vragen te stellen aan de professionals in de wijk. Daarbij is aandacht voor de specifieke behoeften van de wijk/buurt.
|
|---|
Bij de meicirculaire 2025 gemeentefonds is het invoeren van een eigen bijdrage opgenomen voor jeugdzorg per 1 januari 2028.
Het opleggen van een eigen bijdrage kan ertoe leiden dat kinderen en gezinnen (in een kwetsbare situatie) jeugdhulp nodig hebben, maar niet krijgen waardoor problematiek verergert met hogere (maatschappelijke) kosten.
Gezien de weerstand in het veld is het overigens onzeker of deze regeling daadwerkelijk (volledig) zal worden ingevoerd.
Lagere of geen opbrengsten uit de eigen bijdrage zal leiden tot een gemeentebrede heroverweging omdat de hogere baten zijn meegenomen in het gemeentebrede financiële beeld. | - We lobbyen met de G4-steden en VNG om deze regeling niet door te voeren, want deze regeling leidt tot een onwenselijke drempel voor kinderen en gezinnen die jeugdhulp nodig hebben.
|
|---|
De toprisico’s met financiële gevolgen zijn terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de toprisico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.