Doelstellingen

3: Passende 24 uurs zorg en verblijf

Passende 24 uurs zorg en verblijf

Inwoners in de U16 regio wonen zoveel mogelijk zelfstandig en krijgen aanvullend op wat er in de sociale basis en de basiszorg kan worden geboden passende ondersteuning in de eigen leefomgeving. Als dit (tijdelijk) niet mogelijk is, heeft de U16-regio passende opvang- en verblijfsvoorzieningen.

Wat hebben we bereikt in 2025?

  • We hebben tijdelijk 50 extra plekken gerealiseerd in de maatschappelijke opvang. 
  • Ter herinnering aan de jaren 90 waarin er veel mensen die dakloos en verslaafd waren, verbleven in de expeditietunnel van Hoog Catharijne, is het kunstwerk ‘Het Vergeten Bestaan’ gerealiseerd en in februari onthuld aan de Smakkelaarskade. 
  • De laatste middelen voor Living Lab projecten Eerst een Thuis zijn toegezegd. Het project is hiermee beëindigd, in totaal zijn of worden er daarmee 251 woningen binnen de U16 ingezet voor living lab, waarvan 180 in Utrecht Stad. 

Beleidskader

Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten

Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Uitvoeringsprogramma Regionale aanpak Dakloosheid U16 2025-2026  

2025

Uitvoeringsprogramma behorend bij de Regionale aanpak Dakloosheid (2025) 

Uitvoeringsprogramma Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang U16 2025-2026  

2025

Uitvoeringsprogramma behorend bij de Regionale Koers uit 2017 en het Regioplan U16 Beschermd Wonen 2023-2028. 

Regionale aanpak dakloosheid U16 2024-2023 ‘Staat als een (t)huis'  

2025

Regionale aanpak voor dakloosheid in de U16

Beleidsnota Utrecht Onderdak

2024

Utrechts kader voor de invulling van maatschappelijke opvang.

Beleidsnota Samen Leven, Samen zorgen

2024

Utrechtse kader voor de Wmo 2024-2034

Regioplan U16 Beschermd wonen 2023-2028

2023

Utrechtse uitgangspunten voor onderlinge samenwerking in de U16-regio voor beschermd wonen.

Verordening maatschappelijke ondersteuning

2023

Verordening Wmo geldend in 2024.

Regionale koers maatschappelijke opvang en beschermd wonen U16

2017

Regionale koers voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen.

Effectindicatoren

We hanteren indicatoren om te meten waar we staan. Voor deze doelstelling streven we naar een balans tussen bereik, beschikbaarheid en kwaliteit binnen het beschikbare budget. In gesprekken met partners kijken we naar de onderlinge samenhang tussen de indicatoren en volgen we de ontwikkelingen daarin. 

Bereik

Beschermde woonvormen, maatschappelijke opvang en stadsteam backup 

Omschrijving: 

  • Deze grafiek toont het aantal unieke cliënten over een jaar die gebruik maken van beschermd thuis, beschermd verblijf, beschermd wonen bovenregionaal, maatschappelijke opvang (met uitzondering van koudweerregeling, Corporatiehotels BOKA  en Parana ) en stadsteam Backup.  

Duiding: 

  • Beschermd thuis: het aantal mensen dat gebruik maakt van beschermd thuis is toegenomen. Dit past bij de beweging die we willen maken naar zoveel mogelijk ondersteuning in de wijk.   
  • Beschermd verblijf: Het aantal unieke mensen in beschermd verblijf is licht gedaald, maar het aantal wachtenden en de wachttijd is opgelopen. Tegelijkertijd zien we ook de zorgduur van cliënten toenemen. Dit komt onder andere vanwege de druk op de woningmarkt en de daardoor beperkte mogelijkheden tot door- en uitstroom.  
  • Beschermd wonen bovenregionaal: Het aantal mensen in beschermd wonen bovenregionaal is stabiel gebleven. Deze voorziening is voor mensen met meervoudige en complexe problematiek. We zien dat uitstroom uit deze voorziening beperkt is en wanneer deze er is dat deze naar de Wlz is waardoor mensen op dezelfde plek blijven en slechts de financiering verandert.  
  • Maatschappelijke opvang: Het aantal unieke cliënten in de maatschappelijke opvang is licht toegenomen, onder andere omdat het aantal plekken is uitgebreid. We zien dat mensen langer in de opvang verblijven, dit komt onder andere omdat de krapte op de woningmarkt uitstroom lastig maakt. De druk op de beschikbare plekken blijft daarom, ondanks uitbreiding, hoog. 
  • Stadsteam Backup: Stadsteam Backup heeft eind 2024 haar klantenbestand doorgenomen en een aantal nazorg trajecten waarbij de client niet meer actief werd begeleid beëindigd. Dit zorgt voor een daling in het totaal aantal cliënten in 2025, dit gaat dus om een administratieve opschoning, maar dit houdt geen substantiële daling in van het aantal personen dat actief wordt ondersteund. 

Beschikbaarheid

Beschermende woonvormen

Omschrijving: 

  • Deze grafiek toont de gemiddelde wachttijd in dagen over een jaar bij Beschermd Thuis, Beschermd Verblijf, en Beschermd Wonen bovenregionaal 

Duiding: 

  • De ontwikkeling van de wachttijd door het jaar heen fluctueert sterk dus kan per kwartaal verschillen. Het is ook een gemiddelde. Afhankelijk van de zorgvraag van de cliënt kan deze per specialisme sterk verschillen. Bij alle vormen van ondersteuning zien we echter een stijging van gemiddelde wachttijd. Dit komt (onder andere) door het personeelstekort, de stijgende vraag naar ondersteuning en onvoldoende financiële middelen en woningschaarste die de mogelijkheden voor doorstroom en instroom belemmeren. Dit is ook in de cijfers te zien. Dit is in lijn met de trend van de afgelopen jaren.  
  • Beschermd thuis: in 2024 was er een dip in de cijfers omdat er in het laatste kwartaal van 2024 veel mensen zijn ingestroomd op de wachtlijst. Dit haalde de gemiddelde wachttijd naar beneden. Voor 2025 zien we weer een stijging in lijn met eerdere jaren. 
  • Beschermd verblijf: bij Beschermd Verblijf zien we een stijging in het aantal wachtenden en de wachttijd. Jongeren (van 18 t/m 27 jaar oud) vormen het grootste aandeel van deze wachtlijst. Deze ontwikkeling hangt samen met verschillende factoren: de WLZ kijkt behoudender naar indicaties voor jongeren en er wachten jongeren die nu nog (verlengde) jeugdhulp ontvangen, Het belangrijkste probleem is dat de doorstroom stokt door de woningschaarste. Hierdoor zien we bovendien de zorgduur toenemen.  
  • Beschermd wonen bovenregionaal: deze voorziening is voor mensen met meervoudige en complexe problematiek. We zien dat uitstroom uit deze voorziening vooral plaatsvindt naar de Wlz. Als mensen uitstromen naar de Wlz doen zij dat veelal op de plek waar zij al wonen waarbij alleen de financiering verandert. Dit betekent dat er in deze voorziening beperkt plekken vrij komen, hierdoor loopt de wachttijd op.  

Maatschappelijke opvang 
De druk op de algemene opvang voor volwassenen en jongvolwassenen die dakloos zijn, is hoog. Er zijn tijdelijk 50 extra plekken gerealiseerd van middelen uit de Voorjaarsnota 2024, in 2024 waren er al 30 extra plekken gerealiseerd. Dit is nog steeds niet altijd voldoende om iedereen direct een plek te geven. Soms moeten mensen in piekperiodes een aantal dagen wachten voordat er plek is in de daklozenopvang. Daarnaast vragen we mensen of zij, indien mogelijk, nog in het netwerk terecht kunnen. Voor specialistische vormen van opvang zijn wel wachttijden. Deze verschillen per specialisme en liggen tussen de 3 en 9 maanden. 

Kwaliteit

  • Over 2025 zijn er voor Wmo Centrumgemeentetaken verspreid over 9 aanbieders 386 vragenlijsten voor Ervaringwijzer ingevuld. In verband met het verkleinen van het risico op herleidbaarheid, is er een grens van minimaal 10 ingevulde enquêtes nodig, per vragenlijst en locatie, om resultaten te tonen. Hierdoor zijn er nu 325 vragenlijsten inzichtelijk. Dat zijn er 65 meer dan in 2024.  
  • De figuur toont een optelsom van verschillende stellingen* onder de noemers ‘ervaren toegankelijkheid’, ‘ervaren kwaliteit’ en ‘ervaren effect’.  
  • Op alle drie de onderdelen zien we een overwegend positief beeld. Meer mensen antwoorden neutraal en negatief op vragen die gaan over het ervaren toegankelijkheid en ervaren effect van de verkregen hulp of ondersteuning. Ten opzichte van 2024 is de gemeten tevredenheid vergelijkbaar. Wel is het aandeel dat stellingen heeft overgeslagen afgenomen. 
  • Meer dan 200 respondenten hebben in een open antwoord aangegeven wat ze goed vinden gaan en wat er beter kan. Dat is vergelijkbaar met 2024.  
  • In gesprekken worden de resultaten met de betreffende aanbieders besproken. 

*Proclaimer:  
In de figuur zijn verschillende stellingen bij elkaar opgeteld, en zijn verschillende aanbieders samengevoegd. Het geeft een globaal beeld en doet geen recht aan de verschillen in momentum en manier van uitvragen.  

  • Voorbeeldstellingen onder toegankelijkheid: ik voelde me welkom; ik wist na het eerste gesprek waar ik aan toe was;  
  • Voorbeeldstellingen onder kwaliteit: de ondersteuning die ik krijg past mij bij; de begeleider/medewerker en ik werken goed samen; de medewerker en ik evalueren of de ondersteuning nog bij mij past;  
  • Voorbeeldstellingen onder effect: door de ondersteuning gaat het nu beter met mij; door de ondersteuning ben ik beter in staat mijn doelen te behalen;  

Activiteiten

Nieuwe activiteiten in 2025
Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen.

  •  We hebben na een aanbesteding een nieuw contract afgesloten voor de gecombineerde voorziening met inloop en slaapplekken voor dakloze mensen. 
  • We hebben opvolging gegeven aan de uitkomsten van de evaluatie van de basiszorg voor dakloze mensen, de contractering van 2026 geregeld en voorbereiding getroffen voor een aanbesteding van de basiszorg voor 2027 en verder. 
  • We hebben uitvoering gegeven aan de beleidsnota Utrecht Onderdak 
  • We hebben een permanente Koudweerregeling (KWR-locatie) gerealiseerd. Vanaf 2026 zullen de activiteiten rondom de KWR worden verantwoord in programma Levendige en gezonde stad, doelstelling nieuwkomers.  

Hervormingen: 

  • We hebben besloten om de contractering van de centrumgemeentetaken per 2029 opnieuw aan te besteden. In 2027 en 2028 wordt een pilot uitgevoerd binnen de opdracht Wmo ondersteuning in de wijk. Afhankelijk van het verloop van de pilot wordt Beschermd Thuis per 2029 hieraan toegevoegd. 

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025.

  • We zien een toenemende druk op de opvang, mede door het tekort aan kleine betaalbare woningen. Dit zorgt voor extra instroom én draagt eraan bij dat mensen minder snel kunnen uitstromen. Door deze druk lukt het nog onvoldoende om de beweging naar ‘eerst een thuis’ te maken en meer inwoners te ondersteunen binnen het beschikbare budget. We hebben in 2025 de maatschappelijke opvang uitgebreid met 50 plekken met de daarvoor in de voorjaarsnota bestemde middelen. 
  • We hebben de voorbereidingen getroffen voor extra plekken en begeleiding binnen de vrouwenopvang vanwege de fors gestegen instroom. 
  • We hebben in 2025 uitgebreid afgestemd met partners over het verdeelbesluit voor 2026, dat in maart 2026 is vastgesteld. De manier waarop bijbehorende uitgaven voor bijvoorbeeld begeleiding het beste ingezet kunnen worden werken we als vervolg daarop verder uit met de samenwerkingspartners in de stad, hierdoor zijn dus ook een aantal middelen niet in 2025 ingezet (zie lasten doelstelling 2).
  • De uitvoeringsprogramma's voor de regionale aanpak dakloosheid en Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang U16 2025-2026 zijn opgesteld en door het college vastgesteld. 

Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025
Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025.

  • In lijn met de beleidsnota hebben we gewerkt aan het grenzen stellen aan de opvang van zelfredzame remigrantengezinnen. Sinds oktober worden gezinnen middels een procesregisseur ondersteund om de doorstroom te bevorderen. Ook is er gewerkt aan een duurzame locatie voor tijdelijke opvang om zo effectieve begeleiding en doorstroom te waarborgen en incidentele inzet van hotelkamers zoveel mogelijk te verminderen.  

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025.

  • De bezuiniging op beschermd wonen is structureel opgevangen binnen het budget (via indexering). Hierdoor is het niet nodig geweest om plekken in te leveren of contracten open te breken zoals eerder aangekondigd in de Voorjaarsnota 2024. 

Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 
Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen.

  •  We hebben samen met de regio het Regionaal Plan van Aanpak Dakloosheid opgesteld.   We zijn in 2025 begonnen met het uitvoeren van deze acties. 
  • We hebben uitvoering gegeven aan de Regiokoers MO/BW en het Regioplan beschermd wonen 2023-2028. We blijven werken aan de doorontwikkeling van preventie, toegang, het zorglandschap en wonen. 
  • We hebben de herstelacademie Enik doorontwikkeld. Daarnaast hebben we de activiteiten van Enik uitgebreid in Woerden en Zeist.  
  • We hebben gewerkt aan het versterken van het Centrum Seksueel geweld, onder andere door subsidie te verlenen voor het voorkomen van huiselijk geweld en het uitvoeren van hun strategisch meerjarenplan. 
  • We hebben het brede gebruik van de verplichte meldcode huiselijke geweld en kindermishandeling onder de aandacht gebracht, onder andere tijdens het regionaal congres ‘Geweld in Gezinnen’  in november 2025. 

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2025.

  • We hebben geen maatregelen meer uitgevoerd in het kader van de landelijke aanpak beperking instroom Wlz van cliënten met GGZ-problematiek omdat de VNG zich heeft teruggetrokken uit deze afspraken.  
  • We zijn gestopt met de losstaande programma’s Samen Eropaf en het actieprogramma gericht op inwoners met samenloop van problemen en (potentieel) veiligheidsrisico en hebben de werkzaamheden in de lijn geborgd.
  • Zoals ook beschreven in de jaarstukken 2024, programma kansrijk opgroeien, zijn de expertiseteams Veiligheid Utrecht, die werken in de wijken Leidsche Rijn en Overvecht, niet in de hele stad geïmplementeerd omdat het rijk pas in het voorjaar van 2026 een besluit neemt hierover. Dit was ten tijde van het schrijven van de programmabegroting 2025 nog niet bekend. Hierover zal in de jaarstukken 2026 gerapporteerd worden in programma kansrijk opgroeien.  

Financiën 3: Passende 24 uurs zorg en verblijf

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht. 

 

x € 1.000

Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

Baten

-263

Overige baten

-263

I

Lasten

4.931

Op de regionale middelen aanpak dakloosheid is een positief saldo ontstaan. De middelen worden meerjarig ingezet voor 16 Utrechtse gemeenten. In 2025 is de inzet op met name projectleiding en ondersteuning iets vertraagd, waardoor het zwaartepunt van de kosten in 2026 valt.

381

I

Op de regionale middelen voor Living lab Eerst een thuis is een positief saldo ontstaan. De middelen zijn volledig toegezegd. De oplevering van het laatste project is vertraagd, waardoor de kosten in 2026 en mogelijk 2027 vallen

476

I

Op de middelen Beschermd wonen is een positief saldo ontstaan. Ten opzichte van de met de regio opgestelde werkbegroting is er ruimte ontstaan. De buffer voor onvoorziene kosten in de werkbegroting is niet volledig nodig geweest, deze is in de werkbegroting 2026 daarom naar beneden bijgesteld, daarnaast is er een positief afwikkelingsverschil op posten uit 2024 en zijn de kosten Pgb lager dan begroot

3.717

I

Door een tekort aan opvangplekken voor de vrouwenopvang is opvang in hotels nodig geweest.

-306

I

Overige lasten

663

I

Deze pagina is gebouwd op 05/18/2026 08:30:04 met de export van 05/13/2026 17:52:13