1: Eigen pad in het onderwijs

Alle kinderen en jongeren doorlopen hun eigen unieke pad in het onderwijs naar kansrijke deelname aan de samenleving.

Wat hebben we bereikt in 2025?
Door ongelijk te investeren voor gelijke kansen bieden we kinderen en jongeren een passende en succesvolle schoolloopbaan. Samen met de stedelijke partners werken we aan het versterken van kansengelijkheid, verankerd in de Utrechtse Onderwijs Agenda. In 2025 hebben we onder andere de volgende concrete resultaten gerealiseerd:

• Het bereik van kinderen die voorschoolse educatie echt nodig hebben is in 2025 gestegen naar 82,5%;.  

• De uitbouw van taal- en leesbevordering met Bibliotheek op School en BoekStart;, 

• Het outreachend bereiken van 90% van de 1.800 benaderde jongeren tot 23 jaar met de Focusaanpak om hen te ondersteunen richting onderwijs, werk of zorg;. 

• Het bieden van gezonde lunches op school en bewust maken van gezonde voeding:. Vvanuit Gezond Gewicht op School (GGOS). kregen ongeveer 2.200 leerlingen gezonde lunches op school en 230 gezinnen kregen een thuispakket om ouders te betrekken bij gezonde voeding.  

Nieuwe activiteiten in 2025
Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen.

•  Binnen de Utrechtse Onderwijsagenda 2024–2027 is met alle stedelijke partners gewerkt aan het versterken van kansengelijkheid. In dit tweede jaar van de looptijd van deze agenda kreeg de gezamenlijke inzet concreter vorm, onder meer met de start van een stedelijk solidariteitsfonds in het primair onderwijs, de uitbouw van taal- en leesbevordering met Bibliotheek op School en BoekStart, inzet op mentale weerbaarheid met de aanpak van (online) pesten en de Week van Respect en de bevordering van wijkgerichte samenwerking met o.a. de opening van buurtschool Hart van Noord. Ook zijn met Utrecht Leert de onderwijsprofessionals versterkt. De bestuurlijke samenwerking verstevigden we met de introductie van centrale overlegdagen en de Stadstafel Jeugd-Onderwijs, waardoor partners elkaar beter en sneller vinden en gezamenlijke besluitvorming is verbeterd.

• De uitvoering van de Beleidsnota Bibliotheek 2024–2034 kreeg vorm met activiteiten op het gebied van taal, digitaal en burgerschap. De bibliotheek is met deze activiteiten een toegankelijke maatschappelijk voorziening voor inwoners. In Kanaleneiland en Leidsche Rijn Centrum zijn twee zelfbedieningsbibliotheken geopend, waardoor de bibliotheek beter bereikbaar en langer open is.
• De raad is in september over de kwaliteitsmeting voor- en vroegschool geïnformeerd via de Raadsbrief Gelijke kansen voor het jonge kind. De resultaten zijn overwegend positief: zowel de emotionele als educatieve interactiekwaliteit van de voor- en vroegschool is gestegen, ten opzichte van eerdere metingen in Utrecht en ten opzichte van landelijk.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025.
Niet van toepassing

Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025
Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025.
Niet van toepassing

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025.
Niet van toepassing

Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 
Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen.

• Samen met de vier Utrechtse mbo-scholen gaven we uitvoering aan het ‘mbo-uitvoeringsplan 2023-2026: Waardering voor vakmanschap’ . Dit deden we door de aanpak talentenmaatschappij verder te ontwikkelen en de petitie aan te bieden in de Tweede Kamer,  twee coördinatoren studentenleven aan te stellen bij de mbo’s die zich richten op het versterken van de positie van mbo-studenten en het informeren van studenten in het mbo over het Utrechtse studentenleven en door stagediscriminatie aan te pakken tijdens een beroepspraktijkvormings-congres met alle stagebegeleiders van de vier mbo-instellingen.
• Met de VE-partners bieden we voorschoolse educatie in de stad voor alle peuters en zorgen ervoor dat we ouders van kinderen met een indicatie voor de voorschool weten te bereiken en te stimuleren hiervan gebruik te maken. In 2025 zien we een toename in het bereik van de voorschoolse educatie. We hebben in 2025 besloten voorschoolse educatie vanaf 2026 gratis te maken voor kinderen die wonen in Overvecht en in Overvecht naar de voorschool gaan en voor alle kinderen van U-pas houders.

• Vanaf het voorjaar van 2025 tot en met 2027 investeren we tijdelijk extra in voor- en vroegschoolse educatie . Onder andere met extra taal/ontwikkelingsinterventies voor kinderen jonger dan 2,5 jaar en met extra ondersteuning, kennisdeling en professionalisering in de voor- en vroegschool.
• Daarnaast werken we aan een integrale aanpak voor het jonge kind (zie brief Gelijke kansen voor het jonge kind ). Met de kernpartneraanpak VE is samen met wijkpartners extra ondersteuning geboden aan de kinderen die dat nodig hebben. Jeugdgezondheidszorg houdt als kernpartner bij het maatwerk indiceren rekening met de extra behoeften van kinderen waarvoor voorschoolse educatie niet altijd de passende plek is.  
• Met verschillende subsidies aan het primair onderwijs (vroegschool), de bibliotheek en Taal doet Meer ondersteunden we kinderen met een taalachterstand en boden we extra mogelijkheden voor taal- en leesstimulering aan voor ouders en kinderen. Ook is subsidie verleend aan Taalschool Utrecht en Ithaka voor de eerste opvang van kinderen die als nieuwkomer in ons land aankomen en nog geen Nederlands spreken.
• Binnen de kernpartneraanpak PO en VO is het voorkomen en oplossen van thuiszitten een belangrijk onderwerp. Er is gewerkt aan de vernieuwing van de routekaart thuiszitters. Tegelijkertijd is het aanpakken van thuiszitten zo complex dat we eind 2025, vanuit de kernpartneraanpak, hebben besloten tot een programmatische inzet. De verdere ontwikkeling van de nieuwe routekaart zal hierin worden opgenomen.
• Per 1 januari 2025 zijn de nieuwe verordening en beleidsregel Leerlingenvervoer ingegaan. Hierin ligt meer nadruk op zelfstandigheid., zijn fietsvergoedingen in lijn gebracht met de landelijke norm, zijn een aantal voorwaarden voor het recht op aangepast vervoer aangescherpt en wordt er geen ouderbijdrage meer gevraagd. In 2026 evalueren we de eerste effecten van de gewijzigde regelgeving op de kosten van het vervoer.
• Om zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie te laten behalen en te laten doorstromen naar een plek op de arbeidsmarkt die past bij hun mogelijkheden en talenten, hebben we o.a. gewerkt aan een goede overgang tussen het vo en het mbo, een preventieve verzuimaanpak en aanvullende ondersteuning bij loopbaankeuzes. Daarnaast werkten we ook in 2025 met de Focusaanpak om jongeren tot 23 jaar zonder startkwalificatie, schoolinschrijving of vorm van geregistreerd inkomen (minder dan 731 euro per maand) outreachend te benaderen en ondersteuning te bieden richting onderwijs, werk of zorg, door deze benadering hebben we in het schooljaar 2024-2025 ruim 1.800 jongeren benaderd, waarvan ruim 90% is bereikt. Zie ook Raadsbrief Maatschappelijke kosten-batenanalyse Focusaanpak voor een analyse van de effectiviteit en maatschappelijke impact van de Focusaanpak.
• Uitvoeren van de wettelijke taken van leerplicht, de doorstroompuntfunctie (voorheen RMC) en leerlingenvervoer.
• Met de aanpak Utrecht Leert is gewerkt aan werving met de campagne die in oktober 2024 is gestart en in 2025 succesvol is voortgezet. In het primair onderwijs groeit de PO-academie voor onderwijsprofessionals naar een stedelijk bereik. Het voortgezet onderwijs en mbo dringen uitval onder startende leraren terug met een inwerkprogramma. Opleidingen en scholen werken samen aan het aansluiten van opleidingen op het onderwijs van nu. Er is aandacht voor werken met hyperdiverse groepen en samenwerking in en om school.
• In 2025 ondersteunden we 15 scholen (ongeveer 2.900 leerlingen) met het programma Gezond Gewicht op School (GGOS). Zie ook Tussenrapportage beleidsnota Gezondheid . Ter illustratie: ongeveer 2.200 leerlingen kregen via GGOS-financiering gezonde lunches op school en 230 gezinnen kregen een thuispakket om ouders te betrekken bij gezonde voeding.
• (Gezinnen van) kinderen van 0 tot 18 jaar die opgroeien in armoede konden via school gebruik maken van extra middelen door inzet van fondsen zoals JEF en Leergeld, zodat zij mee kunnen doen in de maatschappij en om uitsluiting door gebrek aan financiële middelen te voorkomen. Het jeugdeducatiefonds ondersteunde o.a. bij de aanschaf van brillen en bedden. Stichting Leergeld ondersteunde o.a. in het aanschaffen van schoolspullen en bij sportactiviteiten.
• De subsidieregeling voor Onderwijsimpuls is versoberd in het kader van de bezuinigingsopgave behorend bij Voorjaarsnota 2024, er zijn minder middelen beschikbaar voor initiatieven in het onderwijs. In 2025 zijn er projecten uitgevoerd op de thema's kansengelijkheid in school, onderwijs toekomstbestendig organiseren, leermiddelen ontwikkelen voor speciaal basisonderwijs en burgerschap in de wijk.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2025.

• Binnen de kernpartneraanpak zijn er op bestuurs- en managementniveau afspraken gemaakt en is de samenwerking geborgd. Met de hernieuwde samenwerking zijn we beter in staat om gesignaleerde problemen op te lossen en het beleid hierop aan te passen. De druk die staat op de budgetten in onderwijs en zorg, vraagt om intensievere samenwerking om te zorgen dat ieder kind die dat nodig heeft in de passende ondersteuning wordt voorzien. We hopen hiermee de zorgelijke toename van het aantal thuiszitters en kinderen zonder schoolinschrijving die we in de afgelopen jaren constateren te kunnen tegengaan. In de voortgangsbrief passend onderwijs wordt uw raad hierover geïnformeerd.

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht.