8: Aanbod cultuur

Gelijk aan de groei van de stad is er in alle wijken passend aanbod van diverse creatieve makers en culturele instellingen. 

Wat hebben we bereikt in 2025?

• We hebben in 2025 verschillende subsidies, onder andere via de regelingen Projectsubsidies Cultuur en Impulssubsidies Cultuur, verstrekt waarmee we culturele organisaties en makers in uiteenlopende kunstdisciplines en voor diverse doelgroepen ondersteund hebben.
• 2025 was het eerste jaar van onze meerjarige subsidieregeling Cultuurnota 2025-2028. Culturele organisaties, gezelschappen en makers kunnen hiermee de komende jaren werken aan cultureel programma voor de stad.
• Culturele organisaties, gezelschappen en makers kunnen hiermee de komende jaren werken aan cultureel programma voor de stad.
• Ook bleven we werken aan het vinden van nieuwe plekken voor nachtcultuur en broedplaatsen, waarmee ruimte voor creatieve ontwikkeling gestimuleerd wordt. Zo is nachtcultuur meegenomen in de tender voor Fort Lunetten II, en publiceerden we tenders voor de Vlampijpateliers, en bereidden we andere tenders voor.
• Verspreid over de stad en in alle wijken zorgen we voor passend cultureel aanbod.bij diverse groepen inwoners en op loop- of fietsafstand bereikbaar. Van wijk- en jongerencultuurhuizen in onder andere Overvecht, Kanaleneiland en Vleuten tot amateurkunst(educatie) in Leidsche Rijn en Ondiep. En festivals met programmering in de verschillende wijken, zoals Le Guess Who, SPRING Festivals en Sint Maarten Parade.

Nieuwe activiteiten in 2025
Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. 

• In 2025 startte de Cultuurnotaperiode 2025–2028; 72 culturele instellingen ontvingen een vierjarige subsidie en vormen samen een eigenzinnige, uitnodigende en solidaire Utrechtse cultuursector.

• 13 culturele instellingen ontvingen subsidie via de laagdrempeliger tweejarige regeling 2025-2026 die ruimte biedt voor kleinere en/of meer beginnende culturele instellingen. 
• We ondersteunden beheerorganisaties die betaalbare werkruimtes voor de culturele sector aanbieden. Één organisatie kreeg een opdracht, en via een nadere regel werd een grotere beheerorganisatie gesubsidieerd die de hele stad bedient.

• Na het collegebesluit Vooronderzoek gedenken voor de Oost  zijn we samen met de initiatiefnemers voor een herdenkingsmonument voor de Oost gestart met onderzoek en voorbereiding naar draagvlak onder de betrokken gemeenschappen.  
• We zijn de nachtcultuur subsidieregeling gestart en hebben in 2025 in totaal 38 aanvragen ontvangen waarvan er 30 binnen het beschikbare budget konden worden toegekend.

• In 2025 startte het onderzoek naar Utrechtse Geefcultuur (UU, Mecenaatstudies) en medio 2026 verwachten we een concrete tool om die te verbeteren. Ook is een samenwerkingsconvenant voorbereid met de Utrechtse vermogensfondsen onder meer gericht op kunst en cultuur. Tevens begon de pilot matchfunding via platform voordekunst. Daarmee zijn diverse cultuurprojecten in de stad ondersteund. In januari 2026 verscheen de raadsbrief  over de voortgang van de verkenning op publiek-private samenwerking voor de cultuursector.   

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. 

• We startten in 2025 een vaste werkgroep voor Utrecht UNESCO City of Literature met ILFU, Bibliotheek Utrecht, de Universiteit Utrecht en Utrecht & Partners gericht op het vergroten van leesplezier in de stad en kansen en uitwisseling voor literaire makers. We bleven betrokken bij het internationale Creative Cities Network. 

• Met amendement A208 Utrechts fonds voor film- en beeldcultuur  heeft de raad budget beschikbaar gesteld voor de oprichting van een fonds voor film- en beeldcultuur. In 2025 is samen met de sector onderzocht hoe budget doelgericht kan worden ingezet, en is een verkenner gestart die werkt aan een rapport met aanbevelingen voor de sector als geheel, en contouren voor een eenmalige regeling. 

• Naar aanleiding van motie M505 Behoud cultuur met cultuurhistorische waarde , hebben we in 2025 een tijdelijke subsidieregeling opgesteld onder de titel ‘professionalisering cultuurhistorische waarde’. Drie organisaties hebben hier aanspraak op gemaakt en de subsidie toegekend gekregen. 

• Naar aanleiding van motie M314 Evaluatie Cultuurnota 2025-2028 en verkenning toekomstige subsidieverlening  is een evaluatie van het Cultuurnotaproces uitgevoerd in 2025. Hieruit blijkt dat het cultuurnotaproces zorgvuldig is doorlopen. Daarnaast zijn er aanbevelingen voor de volgende Cultuurnotaperiode die ter harte worden genomen. 

Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025
Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025. 

• De nadere regel voor een investeringsbijdrage aan muziekstudio's is afgelopen eind 2024. 
• Met het Fonds Stadsverfraaiing werkten we in 2025 aan drie lopende kunstprojecten in de openbare ruimte. In verband met een structurele hervormingsbezuiniging van 103.000 euro op het Fonds Stadsverfraaiing konden we minder kunstprojecten realiseren en zijn er geen nieuwe kunstopdrachten gestart. 
• We hebben als bezuiniging zoals aangekondigd de ondergrens van de percentageregeling voor kunstopdrachten naar 60.000 euro opgehoogd. Dit heeft met name gevolgen voor kunstopdrachten bij scholen. Hierdoor hebben we in 2025 twee kunstopdrachten niet kunnen opstarten.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. 
Niet van toepassing

Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 
Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. 

• Vanuit het meerjarige kunstprogramma Gemene Grond werkten we in 2025 verder aan de uitvoering van een kunstopdracht in de Sijpesteijntunnel en startten we met kunstopdrachten in Merwede deelgebied 5. Ook is er een plan gemaakt voor kunst in het Beurskwartier.  

• We hebben de vindopdracht voor nieuwe voorzieningen voor nachtcultuur voortgezet. Met als resultaat dat bij Fort Lunet II kleinschalige ruimte is gevonden waar plek is voor incidentele nachtprogrammering.   

• Via de nadere regel subsidie investering culturele broedplaatsen verstrekten we subsidie aan beheerorganisaties die nieuwe culturele broedplaatsen willen realiseren. In 2025 is hiermee 1260 m2 aan nieuwe werkruimte mogelijk gemaakt. 

• Wij hebben onderzocht welk gemeentelijk eigendom (vastgoed en grond) ingezet kan worden als culturele werkruimte of broedplaats, en werkten aan de realisatie hiervan. Dit heeft in 2025 bijvoorbeeld geleid tot een tender voor de Lunetten Forten en een voor Hoefijzerstraat 10.  

• We werkten aan de realisatie van het cultuurcluster Berlijnplein binnen de in mei 2021 door de raad vastgestelde kaders.

• We werkten aan het behoud van betaalbare culturele werkruimte in de Vlampijpateliers. Dit heeft geleid tot een sluitende businesscase en een tender voor een hoofdhuurder. 

• Voor de realisatie van het nieuwe Depot hebben we in 2025 een aanbestedingsprocedure doorlopen die hoger is uitgevallen dan voorzien. We zijn op verschillende manieren bezig geweest oplossingen te zoeken hiervoor.
• We werkten aan de realisatie van één jongerencultuurhuis voor Vleuten en De Meern gezamenlijk. Begin 2025 is op basis van onderzoek een voorkeurslocatie gekozen: Hindesteinlaan/de Tol. Vervolgens is een haalbaarheidsonderzoek gestart. 

• De regelingen voor project- en impulssubsidies zijn uitgevoerd en eind van het jaar zijn beide regelingen herzien en aangepast zodat ze nog beter aansluiten bij wat nodig is om (startende) culturele projecten in de stad te kunnen ondersteunen.
• We werkten aan de realisatie van een wijkcultuurhuis in de Musketon. Na het afronden van het haalbaarheidsonderzoek naar een wijkcultuurhuis op deze locatie zijn nog geen concrete stappen gezet richting ontwerpfase wegens interne ontwikkelingen. Wel hebben er in het kader van Samen Stad Maken gesprekken plaatsgevonden met de betrokkenen uit de buurt. 

• We werkten aan de realisatie van zeker tien kunstopdrachten in het kader van de 1,5% regeling, bij scholen, Magazijn de Zon en de bruggen over het Merwedekanaal. Er lopen drie kunstopdrachten die op initiatief van de stad zijn gestart en we werkten aan de verplaatsing en/of renovatie van vier kunstwerken uit de bestaande collectie.
• De Cultuurregio Utrecht (CRU) is een samenwerkingsverband van provincie Utrecht en 26 Utrechtse gemeenten. In 2025 werd het samenwerkingsconvenant  tussen de CRU en OCW getekend. Aan de hand van het hernieuwde regioprofiel en de uitvoeringsagenda is in 2025 gefocust op: het Cultuur Innovatiefonds Provincie Utrecht (CIPU), de voortzetting van het Cultureel Doelgroepen Model (CDM) en de opdracht tot het onderzoek (UU) naar de Utrechtse particuliere Geefcultuur. 

• Het Utrechtse netwerk Kunst en Gezondheid Utrecht, met partijen uit de cultuur, zorg en welzijn, heeft zich doorontwikkeld met steun vanuit SPUK GALA Eenzaamheid en er zijn diverse kennisbijeenkomsten georganiseerd. Ook zijn er extra projecten op het snijvlak van cultuur en gezondheid gerealiseerd met een gemeentelijke bijdrage gericht op mentale gezondheid.  

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht. 

Een toelichting op reserves is niet van toepassing. Er zijn geen verschillen tussen actuele begroting en realisatie met betrekking tot reserves.