De huidige nota verbonden partijen uit 2015 wordt in 2026 geactualiseerd. Het doel is onder meer om in de geactualiseerde nota meer handvatten te bieden voor het maken van een beleidsmatige afweging; hoe het publieke belang het best geborgd kan worden. Daarnaast wordt ingezet op het verder professionaliseren van de governance (sturing, verantwoording, beheersing en toezicht) met betrekking tot de verbonden partijen. Daarin zal aandacht worden besteed aan het eenduidig beleggen van interne verantwoordelijkheden voor het toezicht en het beheer van verbonden partijen, waaronder de invulling van de zeggenschapsrechten. Onderdeel hiervan is verder het in beeld brengen en houden van de risico's per samenwerkingsverband.
Hieronder geven we een overzicht van de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen en actualiteiten uit de individuele overzichten van de diverse verbonden partijen.
Het Utrechts Archief (HUA)
HUA richtte zich in 2025 zich op het verwerven, beheren, toegankelijk maken en benutten van de archieven van overheden en particulieren. Daarnaast verzorgde HUA het toezicht en advies bij het informatiebeheer van overheden, waaronder de gemeente Utrecht. In 2025 ging de nieuwe meerjarenbeleidsperiode van start. Extra aandacht was er voor het toegankelijk maken van de Utrechtse koloniale archieven en voor activiteiten in het kader van 650 jaar provincie Utrecht. Specifiek voor de gemeente Utrecht was er extra aandacht voor de migratie van het zaakdossiers van de gemeente, advies over informatie- en procesmanagement en het opstellen van de nieuwe hotspotmonitor. Er stroomden enkele honderden meters gemeentelijk archief in en er werden ruim 500.000 digitale bestanden toegevoegd aan de digitale collectie. Hiernaast werden in 2025 de voorbereidingen getroffen voor de uittreding van het Rijk uit de GR HUA. Vanaf 2027 zal HUA naar verwachting voortgezet worden als GR met de gemeente Utrecht en de provincie Utrecht als bestuurlijke partners. Het rijk treedt bestuurlijk uit, maar blijft verbonden via de rijkscollectie, die onderdeel blijft van de dienstverlening door HUA.
Met betrekking tot de voorgenomen uittreding van het Rijk per 2024 uit alle Regionaal Historische Centra (RHC’s), inclusief HUA, is nu bekend welke constructie het Rijk voor zich ziet: een delegatiebepaling via de nieuwe archiefwet en een Specifieke Uitkering (SPUK) om het beheer van de papieren Rijkscollectie bij de RHC’s onder brengen. Deze door het Rijk gewenste constructie stelt de achterblijvende partners, provincie Utrecht en Gemeente Utrecht, voor juridische en financiële risico’s, waarvoor bureau Berenschot een aantal scenario’s heeft uitgewerkt. Het Algemeen Bestuur van HUA de voorkeur uitgesproken voor het scenario ‘Voortzetten gemeenschappelijke regeling’ met noodzakelijke aanpassingen. Hiervoor zijn twee werkgroepen ingesteld: Een werkgroep onder leiding van HUA voor de uittredingsregeling en een werkgroep onder leiding van GU voor de aanpassing van de gemeenschappelijke regeling om dit vorm te gaan geven.
Het Rijk heeft eveneens besloten dat RHC’s vanaf 2024 geen gebruik meer mogen maken van de nationale e-depot voorziening (=digitale archiefbewaarplaats) van het Nationaal Archief. De GR HUA werkt daarom aan een eigen lokale e-depotvoorziening waar digitaal archief materiaal van partners in beheerd worden.
Recreatieschap Stichtse Groenlanden
De nieuwe samenwerking tussen het recreatieschap Stichtse Groenlanden (SGL) en beheerder Staatsbosbeheer (SBB) heeft, na de transitieperiode (2023 – 2024), in 2025 vaste vorm gekregen. Er is een gezamenlijke Toekomstvisie SGL - SBB opgesteld en voor alle 23 recreatiegebieden van SGL zijn terrein beheermodellen uitgewerkt, waardoor er beter en doelmatiger gestuurd kan worden op de inzet op onderhoud.
Het aankomende jaar worden er maatregelen genomen om kosten waar mogelijk terug te brengen en te bezuinigen.. Er moeten extra middelen gevonden worden om de begroting structureel sluitend te krijgen en de recreatiegebieden aantrekkelijk, heel en veilig te houden.
Regionale uitvoeringsdienst (RUD)
De fusie is in 2025 afgerond en vanaf 1 januari 2026 is de nieuwe omgevingsdienst ODU van kracht. De RUD wordt opgeheven en we bevinden ons in de fase van afbouw. Bij de programmabegroting 2027 zal de RUD niet meer als verbonden partij in de paragraaf voorkomen. In plaats daarvan zal dan de ODU er staan met nieuwe gegevens omtrent deelnemers en eigenarenbelang.
Veiligheidsregio Utrecht (VRU)
Huidige taken worden voortgezet. In 2026 worden naar verwachting bestuurlijke keuzes gemaakt over een aantal scenario’s die verder uitgewerkt moeten worden en waarschijnlijk pas vanaf 2027 geëffectueerd worden. Het gaat om het wel of niet overdragen van het vastgoedbeheer (kazernes, kantoren e.d.) van gemeenten aan VRU en over de inhoudelijke taken van VRU voor de komende jaren. Eind 2025 is er besloten de gemeentelijke bijdrage voor de komende jaren te verhogen om het groeiende inwonersaantal te bedienen en de (nieuwe) risico’s te kunnen beheersen. Er is onder voorwaarden gekozen voor het scenario VRU ‘basis op orde’, in lijn met het genomen besluit en de zienswijze.
Op het moment van schrijven speelt de planontwikkeling voor Rijnenburg (principes, randvoorwaarden, uitgangspunten). Voorzien is dat de uitgangspuntennotitie midden 2026 naar de gemeenteraad gaat. Er zal onderzoek moeten worden gedaan of Rijnenburg met 22.000 tot 25.000 woningen impact heeft op de dekking van de brandweerzorg. Vraag is of er op basis van de beoordelingskaders snelheid van optreden en capaciteit aanleiding is dat er bij realisatie van Rijnenburg in de toekomst behoefte is aan uitbreiding van de huisvesting of herpositionering. Ook kan verdere bebouwing/ verdichting leiden tot een hogere inzetdruk. Nader onderzoek is nodig.
Coöperatie Wigo4it U.A.
In de periode tot en met 2023 is Wigo4it afgebouwd tot een zogenaamde fit-for-purpose-organisatie voor de applicatie Socrates voor de inkomensvoorziening. Begin 2025 is de reserve Reorganisatie en Transitie vrijgevallen ten gunste van het resultaat. Hierdoor is de contributie voor 2025 verlaagd. In de periode van de afbouw en daarna bestaat het risico van vertraging bij zowel Wigo4it als bij de gemeente Utrecht. Dit risico heeft zich in 2025 voorgedaan. De geplande invoerdatum voor de overgang naar de opvolger van de applicatie RMW is verplaatst naar voorjaar 2026. Het realiseren van deze datum vraagt stevige sturing vanuit Werk en Inkomen en vanuit het programma Versterken Common Ground van CIO Office.In 2026 faseren we ook de applicatie Galo uit. We sluiten hierbij aan op de in Den Haag gerealiseerde oplossing en geven vorm aan het samenwerkingsverband hiervoor. Andere gemeenten tonen interesse om hierbij aan te sluiten. In 2026 schenkt de G4 aandacht aan de wijze waarop harmonisatie en standaardisatie van dienstverlening, processen en ICT op het gebied van inkomensdienstverlening kan worden gerealiseerd. De eerder genoemde samenwerking met Den Haag geeft hier al deels invulling aan, op andere terreinen vraagt dit nog meer inzet om verdere stappen te zetten.
Vleuten - De Meern Zelfstandig B.V.
De besloten vennootschap zal in 2026 worden geliquideerd aangezien de bedrijfsactiviteiten zijn gestaakt.
NV Vitens
Als gevolg van de watertransitie, die is gestart in 2024, voorziet Vitens de komende jaren een sterke toename van haar investeringsniveau. Daarvoor moet Vitens geld lenen. Hoewel de WACC voor de periode 2025-2027 is vastgesteld op 4,32% (was 2,95%) is de vraag of Vitens in staat is om voldoende eigen vermogen op te bouwen. Dat eigen vermogen is nodig om externe financiering (vreemd vermogen) aan te kunnen trekken. Daarmee bestaat de kans dat Vitens aandeelhouders verzoekt om kapitaal bij te storten. Omdat het eigen vermogen nog niet het minimumniveau heeft dat Vitens in haar continuïteitsbeleid heeft bepaald keert zij al enkele jaren geen dividend uit en de verwachting is dat dit voorlopig zo zal blijven. Dit is reeds eerder gemeld en nog steeds actueel.
UW Holding BV
De gemeente (als aandeelhouder) en de raad van commissarissen hebben eind 2023 besloten om UW onder verscherpt toezicht te plaatsen (raadsbrief 23 december 2023 ). Daarnaast heeft UW de opdracht gekregen een realistisch herstelplan voor de toekomst te maken om de doelstellingen uit het Ondernemingsplan 2023-2026 en de transitie naar een sociaal ontwikkelbedrijf te realiseren. In het eerste kwartaal 2026 wordt aan de raad een brief gestuurd met een verdere uitwerking van de mogelijke toekomstscenario's voor UW.
Wijkontwikkelingsmaatschappij Lombok BV
De WOM Lombok heeft in 2025 haar 25-jaar jubileum gevierd met een symposium. Het pand aan de Damstraat 13-15 is opgeleverd en verhuurd en er zijn leningen geherfinancierd bij de Rabobank. Alle panden zijn verhuurd en er wordt gekeken welke mogelijkheden er zijn voor het verwerven van nieuwe panden. Eind 2025 is er een nieuwe algemeen directeur aangesteld.
WOM Noordwest Beheer B.V.
WOM Noordwest heeft druk gewerkt aan de verbouwing van ASW 240. Er zijn gesprekken gevoerd voor de verwerving van nieuwe panden. Daarnaast is verkend hoe de financiële slagkracht van de WOM’s verstrekt kan worden door het verlenen van een gemeentelijke borgstelling.
Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) Regio Utrecht
In 2025 heeft de ROM haar activiteiten in lijn met de meerjarenstrategie 2023-2026 verder uitgevoerd. Aan haar voorgenomen rol om in economisch roerige tijden juist die ondernemers te ondersteunen die zo belangrijk zijn voor onze maatschappelijke opgaven is in 2025 verder invulling gegeven. Dit is gebeurd binnen de drie kerntaken:
1) Investeren, waar er ondanks afkoeling van het investeringsklimaat voor Venture Capital en geopolitieke uitdagingen toch nieuwe investeringen zijn gedaan binnen de gedefinieerde ecosystemen Earth Valley, Life Science & Health and New Digital Society.
2) Innoveren, waarbij er verder is ingezet op het ontwikkelen van innovatieve ecosystemen, om daarmee de randvoorwaarden voor innovatieve ondernemers binnen de ecosystemen op orde te hebben en houden.
3) Internationaal, waar er verdere stappen zijn gezet om de ecosystemen te versterken door begeleiding van innovatieve bedrijven uit de regio Utrecht naar buitenlandse markten en innovatieve buitenlandse bedrijven te helpen zich te vestigen in de regio Utrecht.
Met deze activiteiten speelt de ROM tevens verder in op de uitdagingen zoals geschetst in rapport Draghi. De ROM laat voor 2026 een sluitende begroting zien voor het ontwikkelingsbedrijf. Daarnaast hebben de overleggen in 2025 tussen aandeelhouders en de ROM geleid tot het besluit voor een aanvullende fondsstorting in 2026. Hierdoor kan de ROM ook de komende periode als actieve investeerder in maatschappelijk relevante, innovatie starts ups en scale-ups actief blijven voor de regio, waar de markt achter blijft. Dit draagt tevens bij aan de gewenste structurele financiële stabiliteit van de ROM, via de management fee over het fondsvermogen. Belangrijk is ook het perspectief dat met deze fondsstorting verder wordt toegewerkt naar de beoogde revolverendheid van het fonds. Dit element zal ook expliciet onderdeel zijn van het proces in 2026 waarbij de ROM in afstemming met haar aandeelhouders toewerkt naar haar nieuwe meerjarenstrategie, die ingaat vanaf 2027.
WKO Merwede B.V.
De WKO Merwede BV heeft zich in 2025 primair gericht op twee verschillende zaken. De eerste is het technisch en contractueel uitwerken van de bronnen en het grid van de WKO in Merwede en de zogenaamde Gebouwgebonden installatie overeenkomsten (GGI-overeenkomsten) waarin de voorwaarden en afspraken rondom de warmtelevering door Essent aan de woningen en voorzieningen in Merwede worden vastgelegd. Dat is inmiddels voor de eerste circa 3.000 woningen geregeld. Daarnaast heeft de WKO Merwede BV zich sterk toegelegd op het realiseren, verfijnen en overdragen van het Groepscontract dat eind 2024 is getekend en het oprichten en inrichten van de Energiehub Merwede Cooperatief U.A. die het contract eind oktober heeft overgenomen.